شناسنامه کتاب چیست؟
صفحه شناسنامه کتاب، که به آن صفحه صفحه مشخصات کتاب نیز گفته می‌شود، در صفحات ابتدای کتاب قرار می‌گیرد و شامل اطلاعات مهمی درباره مشخصات فنی، ظاهری، ثبتی و همچنین همه افراد و سازمان‌های دخیل در تولید کتاب می‌شود. این اطلاعات به خواننده، کتابخانه‌ها و سایر افراد ذینفع کمک می‌کند تا کتاب را شناسایی، دسته‌بندی و پیدا کنند. همچنین در صفحه شناسنامه کتاب ممکن است اطلاعات و توضیحات اختصاصی برای مخاطب کتاب نیز درج شود.
شناسنامه کتاب شامل چه مواردی است و کجا قرار می‌گیرد؟
بر اساس ترتیب چیدمان اجزای کتاب، صفحه شناسنامه معمولا پشت صفحه عنوان کتاب آورده می‌شود و حاوی دو بخش اطلاعات مربوط به فیپا کتاب (اطلاعات ثبتی در کتابخانه ملی) و اطلاعات مربوط به تولیدکنندگان اثر است که در ادامه توضیحات کامل‌تر اطلاعات این دو بخش به شما خواهیم داد.
البته محل درج شناسنامه کتاب بر اساس ساختار و نظر ناشر ممکن است متفاوت از چیزی که گفته شد باشد، در بعضی کتاب‌ها اطلاعات شناسنامه‌ای کتاب همراه با عنوان و برخی متن‌های دیگر در یک صفحه مثل صفحه اول کتاب درج می‌شود.
اطلاعات موجود در صفحه شناسنامه کتاب
اطلاعات موجود در صفحه شناسنامه کتاب به طور کلی شامل موارد زیر است:
- بخش اول: اطلاعات فیپا
- بخش دوم: اطلاعات ناشر کتاب
بخش اول شناسنامه کتاب: اطلاعات فیپا
بخش اول شناسنامه کتاب مربوط به اطلاعات فیپا می‌باشد. تمام اطلاعات فیپا توسط کتابخانه ملی تهیه می‌شود و شامل موارد زیر می‌باشد:
- سرشناسه کتاب
- پدید آورنده
- عنوان کتاب
- تکرار نام پدیدآور (نویسنده، مترجم و …)
- ویرایش و نام ویراستار و شماره ویرایش
- تعداد صفحات یا تعداد جلدها
- سایز چاپ کتاب، ابعاد و مواد همراه مثل رنگ‌بندی
- شابک
- زبان اثر، زبان ترجمه
- منابع عنوان (عنوان از روی جلد یا عطف و …)
- موضوع‌های کتاب
- شناسنامه‌های افزوده کتاب
زمانی که کتاب خود را آماده کردید و هنوز برای دریافت مجوزهای شابک، فیپا و … اقدامی نکردید، اطلاعات این بخش را خالی بگذارید تا بعد از طی مراحل ثبتی توسط خود ناشر که توسط کتابخانه ملی برای کتاب مشخص می شود این اطلاعات تکمیل گردد.
بخش دوم شناسنامه کتاب: اطلاعات ناشر کتاب
بخش دوم شناسنامه کتاب مربوط به اطلاعات نویسنده، ناشر و دست‌اندرکاران کتاب و برخی اطلاعات دیگر است. این اطلاعات در پایین صفحه شناسنامه درج می‌شود و شامل موارد زیر می‌باشد:
- عنوان و نام ناشر
- آرم انتشارات و ناشر مثل آدرس و یا پست الکترونیکی
- عنوان کتاب
- نام پدیدآورندگان (نویسنده، مترجمان، گردآورندگان، ویراستاران)
- نوبت چاپ و تاریخ چاپ
- تیراژ کتاب و تعداد چاپ آن(ضروری نیست)
- صفحه آرا
- طراح جلد
- ویراستار
- چاپ و صحافی
- قیمت کتاب
- نشانی، صندوق پستی، تلفن، فکس
نمونه‌های صفحه آرایی شناسنامه کتاب
نمونه‌هایی از طراحی صفحات شناسنامه کتاب که در نشرآنلاین طراحی شده است را در اینجا مشاهده می‌کنید. اگر به دنبال فایل شناسنامه کتاب هستید می‌توانید به فروشگاه نشرآنلاین مراجعه کنید و از قالب‌های آماده موجود استفاده کنید.
سخن آخر
صفحه شناسنامه کتاب یک منبع ارزشمند برای یافتن اطلاعات مربوط به کتاب است. این اطلاعات می‌تواند به شما کمک کند تا تصمیم بگیرید که آیا کتاب برای شما مناسب است یا خیر، و همچنین می‌تواند به شما در درک بهتر محتوای کتاب کمک کند.
من به عنوان کسی که در حال آماده‌سازی و صفحه‌آرایی نخستین کتاب خود بودم، همیشه صفحه مشخصات کتاب را صرفاً یک بخش تشریفاتی می‌دانستم و دقیقاً نمی‌دانستم چه جزئیاتی باید حتماً در آن ذکر شود. اما مطالعه دقیق این مقاله و بررسی ترتیب چیدمان اجزای کتاب دیدگاه من را کاملاً تغییر داد. هنگام پیاده‌سازی شناسنامه کتاب طبق نکات مطرح‌شده در این برگه، متوجه شدم که رعایت فرمت استاندارد و درج صحیح اطلاعات ثبتی و شناسه‌ای در صفحه پشت عنوان، چقدر در هویت‌بخشی حرفه‌ای به اثر و تسهیل فرایند اعلام وصول و دسته‌بندی کتابخانه‌ای تأثیرگذار است.
نکته تحلیلی بسیار ارزشمندی که از این مطلب آموختم و در پروژه کاری‌ام به کار بستم، تفکیک درست مشخصات فنی از اطلاعات اختصاصی مخاطب بود؛ موضوعی که مانع شلوغی بی‌مورد این صفحه می‌شود. پاسخ شفاف این مقاله به ابهامات مربوط به محل دقیق قرارگیری و اجزای ضروری شناسنامه، خیال من را از بابت رعایت استانداردهای صنعت نشر راحت کرد. از تیم نشرآنلاین بابت ارائه چنین آموزش‌های کاربردی و دقیق بی‌نهایت ممنونم.
سلام دوست عزیز، بسیار خرسندیم که این آموزش در مسیر صفحه‌آرایی و آماده‌سازی کتاب‌تان مفید و کاربردی بوده است. از همراهی ارزشمند و اشتراک‌گذاری تجربه دقیق‌تان صمیمانه سپاسگزاریم!
مطلب خیلی خوبی بود
خسته نباشید🙏👏
سلام و عرض ادب ، یه سوال داشتم ، آیا امکانش هست که در شناسنامه کتاب نام اصلی و مستعار نویسنده نوشته و ثبت شود ولی بر روی جلد کتاب فقط نام مستعار نوشته شود ؟